Javokhir Sindarov (ur. 2005)

Uzbecki cudowny chłopiec, drugi najmłodszy arcymistrz w historii, złoty medalista olimpiady i najmłodszy zwycięzca Pucharu Świata FIDE – kandydat do tytułu mistrza świata XXI wieku.

Javokhir (Javohir) Sanjarbekovich Sindarov urodził się 8 grudnia 2005 roku w Taszkencie, stolicy Uzbekistanu. Już jako kilkulatek wyróżniał się niezwykłym talentem do szachów – szybko zaczął wygrywać z dużo starszymi rywalami, a jego rozwój przyspieszył w sposób niemal „geometryczny”. W wieku zaledwie 12 lat i 10 miesięcy spełnił normy na tytuł arcymistrza, zostając drugim najmłodszym arcymistrzem w historii.

Z czasem Javokhir Sindarov stał się jednym z filarów nowej, niesamowicie silnej generacji uzbeckich szachistów. Jest dwukrotnym mistrzem Uzbekistanu, złotym medalistą 44. Olimpiady Szachowej z drużyną Uzbekistanu oraz zwycięzcą Pucharu Świata FIDE 2025, co dało mu awans do  Turnieju Kandydatów FIDE 2026 i wprowadziło do ścisłej światowej elity.

Dzieciństwo i droga do tytułu arcymistrza

Szachy pojawiły się w życiu Javokhira bardzo wcześnie – pierwszych ruchów uczył się w domu, a poważniej grać zaczął w lokalnych klubach Taszkentu. Jego talent szybko dostrzegli trenerzy, którzy wprowadzili go w świat profesjonalnej rywalizacji.

Już jako kilkunastolatek zdobywał medale w młodzieżowych mistrzostwach Azji i świata, a w 2017 roku został międzynarodowym mistrzem (IM). Rok później, mając 12 lat, 10 miesięcy i 8 dni, spełnił wszystkie normy na tytuł arcymistrza, stając się drugim najmłodszym GM-em w historii szachów – ustępując wówczas jedynie Siergiejowi Kariakinowi.

W kolejnych latach dołożył do tego sukcesy na arenie krajowej: został mistrzem Uzbekistanu, a następnie ponownie powtórzył ten wynik, potwierdzając, że jest jednym z liderów nowego pokolenia szachistów z tego kraju.

Złoto olimpijskie i narodowy bohater Uzbekistanu

Przełomowym momentem dla całej uzbeckiej szkoły szachów był rok 2022 i 44. Olimpiada Szachowa w Ćennaju (Indie). Młoda drużyna Uzbekistanu – z Nodirbekiem Abdusattorowem, Javokhirem Sindarovem i kolegami – sprawiła ogromną sensację, zdobywając złoty medal olimpijski.

Sindarov grał na jednej z kluczowych szachownic, zdobywając cenne punkty i demonstrując niezwykłą odporność w trudnych, drużynowych meczach. Dla Uzbekistanu, kraju o wielkich szachowych tradycjach, ale długo pozostającego w cieniu Rosji czy Armenii, był to moment przełomowy – złota generacja stała się faktem, a Javokhir jednym z jej najważniejszych symboli.

Przekroczenie bariery 2700 i wejście do elity

Po sukcesach juniorskich i olimpijskich Sindarov zaczął regularnie występować w silnych turniejach kołowych oraz openach na najwyższym poziomie. W 2023 roku wygrał m.in. Rustam Kasimdzhanov Cup – silny turniej szachów szybkich z udziałem wielu uznanych arcymistrzów – oraz znakomicie prezentował się w rozgrywkach ligowych i turniejach europejskich.

Pod koniec 2023 roku przekroczył magiczną barierę 2700 Elo, wchodząc do grona tzw. „superarcymistrzów”. Kolejne starty – w tym świetne wyniki w ligach zagranicznych oraz mocnych turniejach kołowych – umocniły jego pozycję w czołówce. W 2025 roku jego ranking klasyczny osiągnął okolice 2720–2726 Elo, a on sam znalazł się w top 25 świata.

Puchar Świata FIDE 2025 – historyczny triumf w Goa

Prawdziwym przełomem w karierze Javokhira był jednak Puchar Świata FIDE 2025, rozegrany w Goa w Indiach. W turnieju wystartowało aż 206 zawodników z całego świata, a Sindarov został rozstawiony z numerem 16 – wysoko, ale wciąż nie w roli głównego faworyta.

Po drodze do finału pokonał wielu silnych rywali, m.in. arcymistrzów z czołówki światowej i swojego rodaka, Nodirbeka Jakubbojewa, w niezwykle zaciętym półfinale. W finałowym meczu jego przeciwnikiem był Wei Yi – chiński superarcymistrz, zwycięzca Tata Steel Masters i jeden z głównych kandydatów do walki o koronę.

Dwie partie klasyczne zakończyły się remisami, a o losach tytułu zadecydowała dogrywka. Po remisie w pierwszej partii szybkiej, w drugiej Sindarov zagrał jedną z najważniejszych partii swojego życia – przeprowadził dynamiczny atak, wykorzystał problemy czasowe rywala i zwyciężył, zostając najmłodszym zwycięzcą Pucharu Świata FIDE w historii.

Ten sukces dał mu nie tylko ogromną nagrodę finansową, ale przede wszystkim awans do Turnieju Kandydatów 2026, czyli elitarnego turnieju wyłaniającego pretendenta do meczu o mistrzostwo świata. Po powrocie do Uzbekistanu został przywitany jak bohater narodowy – z honorami, nagrodami i entuzjazmem kibiców.

Styl gry – nowoczesny dynamik z komputerowej ery

Styl Javokhira Sindarova doskonale oddaje obraz nowoczesnego szachisty XXI wieku. Jest wychowany na pracy z silnikami, ale nie zatracił „ludzkiego” wyczucia inicjatywy i ataku.

Charakterystyczne cechy jego gry:

• Świetne przygotowanie debiutowe – w jego repertuarze pojawiają się ostre warianty obrony sycylijskiej, Grunfelda, obrony hetmańsko-indyjskiej, a białymi często wybiera 1.d4 lub elastyczne systemy angielskie.
• Dynamika i inicjatywa – lubi poświęcać piony za aktywność figur, wchodzi w złożone pozycje taktyczne, w których rywale często popełniają błędy.
• Praktyczne decyzje – nie boi się wybierać linii, które są „nieprzyjemne” dla człowieka, nawet jeśli komputer ocenia pozycję jako równą.
• Odporność psychiczna – w meczach pucharowych potrafi wytrzymać presję dogrywek, co pokazał m.in. w Pucharze Świata 2025.

Jego partie często są analizowane w komentarzach turniejowych jako przykłady nowoczesnej, komputerowo wspieranej kreatywności: głębokie przygotowanie debiutowe, szybkie przejście do dynamicznej gry środkowej i bezkompromisowa walka o inicjatywę.

Partie Javokhira Sindarova, które warto znać

• Sindarov – Wei Yi, finał Pucharu Świata 2025 (dogrywka)
  Partia, która przypieczętowała jego historyczny triumf – dynamiczny atak, świetne wyczucie momentu i chłodna głowa w ogromnym napięciu.
• Sindarov – Firouzja, Puchar Świata 2021
  Spektakularne zwycięstwo nad jednym z najsilniejszych młodych arcymistrzów świata, które pokazało, że młody Uzbek potrafi wygrywać z absolutną elitą.
• Partie z Rustam Kasimdzhanov Cup 2023
  Seria dynamicznych zwycięstw w szachach szybkich, gdzie pokonał wielu utytułowanych rywali, łącząc szybkość gry z głębią idei.
• Partie z TePe Sigeman & Co 2025
  Turniej, w którym świetnie wykorzystywał aktywność figur i pokazał dojrzałą technikę gry pozycyjnej przeciwko doświadczonym arcymistrzom.

Ciekawostki o Javokhirze Sindarovie

• Został drugim najmłodszym arcymistrzem w historii, uzyskując normy GM przed ukończeniem 13. roku życia.
• Jest dwukrotnym mistrzem Uzbekistanu, mimo bardzo silnej konkurencji młodych arcymistrzów w swoim kraju.
• Był jednym z kluczowych zawodników reprezentacji Uzbekistanu, która zdobyła złoto na 44. Olimpiadzie Szachowej.
• W 2025 roku został najmłodszym zwycięzcą Pucharu Świata FIDE, pokonując w finale Wei Yi.
• Po triumfie w Pucharze Świata otrzymał w Uzbekistanie nie tylko nagrody pieniężne, ale także m.in. mieszkanie – jako wyraz uznania za historyczny sukces.
• Jego ranking klasyczny przekroczył 2720 Elo, a on sam wszedł do czołowej dwudziestki kilku zawodników świata.

Dane biograficzne

Jeśli chcesz zobaczyć, jak gra nowa generacja superarcymistrzów – oglądaj partie Javokhira Sindarova.