David Bronstein (1924–2006)
Geniusz, który prawie został mistrzem świata
David Ionowicz Bronstein należał do najbardziej utalentowanych i oryginalnych szachistów XX wieku. W 1951 roku był o krok od zdobycia tytułu mistrza świata – zremisował mecz z Michaiłem Botwinnikiem 12–12, co do dziś uchodzi za jeden z najbardziej dramatycznych pojedynków o koronę. Jednocześnie jego wpływ na rozwój idei szachowych, zwłaszcza w zakresie obrony królewsko-indyjskiej i szachów dynamicznych, sprawił, że wielu graczy i historyków uważa go za jednego z najważniejszych twórców „Złotej ery mistrzów”.
- Szczegóły
Jewgienij Swiesznikow (1950–2021)
Rebeliant teorii debiutów – naukowiec szachowej logiki, który odważył się zakwestionować dogmaty i wygrał.
Jewgienij Swiesznikow (ang. Evgeny Sveshnikov) urodził się 11 lutego 1950 roku w Czelabińsku. Od początku był buntownikiem – nie interesowały go utarte ścieżki i „słuszne zasady”. W czasach radzieckiej dominacji teoretycznej postawił na coś szokującego:
- Szczegóły
Luděk Pachman (1924–2003)
Arcymistrz, mistrz strategii pozycyjnej, autor klasycznych podręczników i świadek historii, który związał szachy z filozofią życia.
Luděk Pachman był jedną z najbardziej wszechstronnych postaci świata szachów XX wieku. Urodzony 11 maja 1924 roku w Bělčicach, łączył w sobie talent zawodnika, niezwykłą erudycję teoretyka i odwagę człowieka, który nie bał się mówić prawdy w czasach, gdy słowo mogło kosztować wolność. Stworzył jedną z największych bibliotek szachowych świata, a jego podręczniki formowały styl całych pokoleń graczy – od klubowych amatorów po arcymistrzów.
- Szczegóły
Savielly (Salo) Tartakower (1887–1956)
Poeta hipermodernizmu – żołnierz, lingwista, aforysta i mistrz, który szachy zamienił w błyskotliwy komentarz do życia.
Savielly Grigoriewicz Tartakower urodził się 21 lutego 1887 roku w Rostowie nad Donem, w rodzinie żydowskiej z galicyjskimi korzeniami. Dzieciństwo spędził we Lwowie, studiował prawo w Wiedniu, walczył w armii austriackiej w czasie I wojny światowej, reprezentował Polskę na olimpiadach szachowych, a po II wojnie światowej osiadł we Francji. Był obywatelem wielu krajów, ale przede wszystkim – obywatelem szachów.
- Szczegóły
Richard Réti (1889–1929)
Filozof hipermodernizmu – mistrz idei, który nauczył świat kontrolować centrum z dystansu.
Richard Réti urodził się 28 maja 1889 roku w Pezinoku (ówczesne Austro-Węgry, dziś Słowacja). Pochodził z intelektualnej rodziny, studiował matematykę i filozofię. Szachy były dla niego czymś więcej niż grą – były laboratorium myślenia. Podczas gdy klasycy od Morphy’ego po Steinitza budowali swoje zasady wokół bezpośredniego zajmowania centrum, Réti zadał prowokacyjne pytanie: czy naprawdę musimy stawiać piony w centrum, żeby je kontrolować?
- Szczegóły
Akiba Rubinstein (1880–1961)
Poeta końcówek – geniusz ciszy, który wygrywał bez fajerwerków, za to z doskonałą logiką.
Akiba Rubinstein urodził się 12 grudnia 1880 roku w Stawiskach (dzisiejsza Polska), w skromnej, religijnej rodzinie. Nie miał dostępu do wielkich turniejów ani silnych klubów – jego droga do szachowej elity prowadziła przez samodzielną pracę, lekturę partii mistrzów i nieprawdopodobną wrażliwość pozycyjną. Tam, gdzie inni widzieli „zwykłą pozycję”, Rubinstein widział strukturę, przyszłe końcówki i ukryte harmonie figur.
- Szczegóły
Frank James Marshall (1877–1944)
Czarodziej kombinacji – amerykański wojownik, który zamieniał zwykłe pozycje w fajerwerki na szachownicy.
Frank Marshall urodził się 10 sierpnia 1877 roku w Nowym Jorku, ale dzieciństwo spędził w Kanadzie. Pierwsze sukcesy odnosił jeszcze jako nastolatek, a w wieku niewiele ponad dwudziestu lat należał już do czołówki świata. W epoce Laskera, Capablanki, Alechina i Rubinsteina był jednym z tych, którzy nadawali szachom kolor – dosłownie i w przenośni.
- Szczegóły
Aron Nimzowitsch (1886–1935)
Rewolucjonista myśli szachowej – buntownik, filozof, nauczyciel logiki i twórca nowoczesnego stylu gry.
Aron Nimzowitsch urodził się 7 listopada 1886 roku w Rydze, wówczas części Imperium Rosyjskiego (obecnie Łotwa). Wychował się w inteligenckiej rodzinie, w której szachy traktowano nie jako grę, lecz jako formę intelektualnego wyzwania. Od najmłodszych lat fascynowała go logika, język i systemy myślenia – cechy, które przeniósł na 64 pola.
- Szczegóły
Paul Morphy (1837-1884)
Geniusz z Nowego Orleanu – pierwszy nieoficjalny mistrz świata, który grał jakby widział przyszłość.
Paul Charles Morphy urodził się 22 czerwca 1837 roku w Nowym Orleanie w rodzinie o francusko-hiszpańskich korzeniach. Jego ojciec był sędzią, a matka pochodziła z rodziny muzyków – atmosfera domu sprzyjała rozwijaniu intelektu i sztuki. Mały Paul nauczył się zasad szachów, obserwując jak grają jego krewni – zanim jeszcze ktokolwiek wytłumaczył mu reguły.
- Szczegóły
François-André Danican Philidor (1726–1795)
Kompozytor, myśliciel i pierwszy strateg w historii szachów. Człowiek, który sprawił, że pionki zaczęły myśleć.
Francois-Andre Philidor urodził się 7 września 1726 roku w Dreux we Francji. Pochodził z rodziny muzyków związanych z dworem królewskim — był wnukiem słynnego kompozytora i muzyka królewskiego, André Danicana Philidora. Choć w historii zapisał się jako genialny strateg szachowy, przez większość życia był znany jako kompozytor operowy i człowiek o niezwykłej inteligencji.
- Szczegóły
Adolf Anderssen (1818–1879)
Romantyk, artysta, nauczyciel logiki – mistrz piękna kombinacji i symbol epoki ofiar.
Adolf Anderssen urodził się 6 lipca 1818 roku we Wrocławiu (Breslau) i przez całe życie był związany z tym miastem.
- Szczegóły
