Andriej Jesipienko (ur. 2002)

Rising star światowych szachów – pogromca Magnusa Carlsena, mistrz świata juniorów i uczestnik Turnieju Kandydatów 2026.

Andriej Jewgienjewicz Jesipienko (ang. Andrey Esipenko) urodził się 22 marca 2002 roku w Nowoczerkasku w Rosji. Już jako dziecko uchodził za jeden z największych talentów swojego pokolenia – wygrywał najważniejsze mistrzostwa Europy i świata juniorów, a w wieku kilkunastu lat przekroczył granicę 2600 Elo.

Jego kariera ma kilka wyrazistych kamieni milowych: złote medale mistrzostw Europy U10 i U16, tytuł mistrza świata U16, sensacyjne zwycięstwo nad Magnusem Carlsenem w klasyku w Wijk aan Zee 2021, triumf w Qatar Masters 2024 oraz awans do Turnieju Kandydatów 2026 po znakomitym występie w Pucharze Świata 2025.

Młodzieżowe sukcesy – mistrz Europy i świata

Jesipienko bardzo szybko zaczął dominować w kategoriach juniorskich. W 2012 roku wygrał Mistrzostwa Europy do lat 10, a w 2017 roku sięgnął po dwa najważniejsze tytuły w swojej grupie wiekowej: został mistrzem Europy U16 oraz mistrzem świata U16.

Te wyniki sprawiły, że rosyjskie środowisko szachowe zaczęło widzieć w nim naturalnego następcę czołowych arcymistrzów starszego pokolenia. Systematycznie zapraszano go na zgrupowania kadry, ligę rosyjską oraz silne openy, gdzie oswajał się z rywalizacją na poziomie 2600+.

W 2013 roku otrzymał tytuł FIDE Master (FM), w 2016 – tytuł mistrza międzynarodowego (IM), a w 2018 roku FIDE przyznała mu tytuł arcymistrza (GM).

Przełom w elicie – zwycięstwo nad Carlsenem

Światowa publiczność usłyszała o Jesipience szerzej podczas turnieju Tata Steel Chess 2021 w Wijk aan Zee. W wieku zaledwie 18 lat pokonał w partii klasycznej aktualnego mistrza świata Magnusa Carlsena – i był wówczas jedynym nastolatkiem, któremu udało się tego dokonać, gdy Norweg bronił tytułu mistrza świata.

Partia ta stała się natychmiast klasykiem współczesnych szachów: Andriej Jesipienko zagrał odważnie czarnymi, wybrał elastyczne ustawienie, stopniowo przejmował inicjatywę i zakończył pojedynek efektownym atakiem. Dla wielu obserwatorów był to sygnał, że wchodzi na scenę zawodnik zdolny rywalizować z absolutnym topem.

W kolejnych latach regularnie startował w superturniejach i silnych openach, zyskując opinię gracza niebezpiecznego dla każdego, ale też bardzo pracowitego i stabilnego – bez spektakularnych „wahań” formy typowych dla wielu młodych talentów.

Qatar Masters 2024 – wielki turniejowy triumf

Kolejnym przełomem w karierze Jesipienki był Qatar Masters 2024. W niezwykle silnie obsadzonym openie (wielu arcymistrzów 2700+) zdobył 7,5/9, samodzielnie wygrywając turniej i inkasując wysoką nagrodę finansową.

Wynik ten potwierdził, że nie jest już tylko „młodym talentem”, ale w pełni ukształtowanym arcymistrzem, który potrafi wygrywać prestiżowe imprezy z udziałem światowej czołówki.

Puchar Świata 2025 i awans do Turnieju Kandydatów 2026

W Pucharze Świata FIDE 2025 w Goa Jesipienko dotarł aż do meczu o trzecie miejsce. Po drodze eliminował kolejnych silnych rywali, a w małym finale zmierzył się z uzbeckim arcymistrzem Nodirbekiem Jakubbojewem.

Wygrywając ten mecz 2–0, zapewnił sobie 3. miejsce w Pucharze Świata i – co ważniejsze – ostatni wolny bilet do Turnieju Kandydatów 2026. Tym samym dołączył do elitarnego grona ośmiu zawodników, którzy zagrają o prawo pojedynku z mistrzem świata Dommaraju Gukeszem.

Na listach rankingowych FIDE w końcówce 2025 roku Jesipienko utrzymuje się w okolicach 2700 Elo (ok. 2695–2700), pozostając jednym z najmocniejszych młodych arcymistrzów świata.

Styl gry – kreatywność, odwaga i nowoczesna technika

Andriej Jesipienko często bywa określany jako „bojowy pragmatyk”. Potrafi grać bardzo solidnie, lecz gdy tylko pojawia się szansa na inicjatywę – nie waha się poświęcić materiału czy wejść w skomplikowane taktyczne komplikacje.

Charakterystyczne elementy jego stylu:

• Świetne przygotowanie debiutowe – często zaskakuje rywali świeżymi ideami w głównych systemach.
• Elastyczność – gra zarówno 1.e4, jak i 1.d4/1.c4; czarnymi potrafi używać szerokiego repertuaru (sycylijska, obrona rosyjska, półsłowiańska itd.).
• Odważne decyzje – nie boi się poświęceń jakości lub pionów za aktywność figur.
• Dobra technika końcowa – gdy przewaga jest ustabilizowana, konsekwentnie „dociska” przeciwnika.

Jego partie często są analizowane w serwisach szachowych jako przykłady nowoczesnego podejścia do inicjatywy – z równoczesnym uwzględnieniem głębokiej pracy silników i własnej kreatywności.

Postawa poza szachownicą

W 2022 roku Jesipienko znalazł się w gronie rosyjskich szachistów, którzy podpisali list otwarty przeciwko inwazji na Ukrainę, wzywając do pokoju i potępiając działania wojenne. Dla wielu kibiców był to ważny sygnał dojrzałości i odwagi cywilnej młodego arcymistrza.

Poza klasycznymi turniejami występuje także w ligach drużynowych (m.in. w globalnych ligach online) i coraz częściej pojawia się w roli gościa w transmisjach i materiałach szkoleniowych, dzieląc się swoimi analizami z szerszą publicznością.

Ciekawostki o Andrieju Jesipience

• Mistrz Europy U10 (2012) oraz podwójny złoty medalista U16 – mistrz Europy i świata (2017).
• Został arcymistrzem w 2018 roku, mając 16 lat.
• Jako 18-latek był jedynym nastolatkiem, który pokonał Carlsena jako aktualnego mistrza świata w partii klasycznej.
• Jego ranking szczytowy to ok. 2723 Elo, co plasowało go w okolicach 24. miejsca na świecie.
• W 2024 roku wygrał silny Qatar Masters z wynikiem 7,5/9.
• W 2025 roku zdobył 3. miejsce w Pucharze Świata, zapewniając sobie awans do Turnieju Kandydatów 2026.

Dane biograficzne

Jeśli chcesz zobaczyć, jak wygląda nowe pokolenie kandydatów do tytułu mistrza świata – studiuj partie Andrieja Jesipienki.