Od szesnastego numeru startowego do historycznego triumfu – jak Javokhir Sindarov podbił Goa i został najmłodszym zwycięzcą Pucharu Świata FIDE.

Javokhir Sindarov – zwycięzca Pucharu Świata FIDE 2025

Gdy 206 szachistów z całego świata zasiadało do pierwszej rundy Pucharu Świata FIDE 2025 w indyjskim stanie Goa, mało kto stawiał, że to właśnie on zakończy turniej ze złotym pucharem w rękach. Javokhir Sindarov, 19-letni arcymistrz z Uzbekistanu, startował jako 16. numer listy startowej. Kilka tygodni później został najmłodszym zwycięzcą Pucharu Świata FIDE w historii i pierwszym szachistą z Uzbekistanu, który sięgnął po ten tytuł.

Turniej w Goa był czymś więcej niż kolejną imprezą z kalendarza FIDE. Dla wielu obserwatorów to symboliczny moment: pokolenie urodzone po roku 2000 wchodzi na szczyt światowych szachów, a Uzbekistan potwierdza, że stał się jednym z najważniejszych ośrodków szachowych na świecie.

Maraton w Goa – od 206 uczestników do jednego zwycięzcy

Puchar Świata FIDE 2025 rozegrano w Goa, w eleganckim ośrodku Resort Rio. Wystartowało 206 zawodników – aktualni mistrzowie kontynentalni, czołowi superarcymistrzowie i młodzi kwalifikanci z całego globu. Turniej miał klasyczną, pucharową formułę: dwa pojedynki tempem klasycznym, a w razie remisu – dogrywki w szachach szybkich i błyskawicznych.

Przez blisko miesiąc publiczność oglądała, jak kolejni faworyci odpadają z turnieju, a w górę drabinki idą młodzi, głodni sukcesu zawodnicy. W strefie medalowej oglądaliśmy już niemal wyłącznie przedstawicieli nowej generacji: Javokhir Sindarov, Wei Yi, Nodirbek Yakubboev i Andriej Esipenko. Ostatecznie Esipenko sięgnął po brąz, pokonując Yakubboeva 2–0 w partiach klasycznych, a walka o złoto rozstrzygnęła się w finałowym meczu Sindarov – Wei Yi.

Droga Javokhira Sindarova do finału

Sindarov nie był postacią znikąd. Już wcześniej uchodził za jednego z najbardziej utalentowanych młodych arcymistrzów świata. Tytuł GM zdobył w wieku niespełna 13 lat, a w poprzednich edycjach Pucharu Świata potrafił eliminować zawodników z absolutnej czołówki.

W Goa, mimo że był „tylko” 16. rozstawiony, przeszedł przez kolejne rundy z ogromną pewnością siebie. Pokonywał silnych arcymistrzów z Europy i Ameryki, a w półfinale trafił na… swojego reprezentacyjnego kolegę, Nodirbeka Yakubboeva. Ten wewnątrzuzbecki pojedynek okazał się jednym z kluczowych momentów turnieju. Po zaciętym meczu i dogrywce to właśnie Sindarov wyszedł zwycięsko, zapewniając sobie nie tylko awans do finału, ale też miejsce w Turnieju Kandydatów 2026.

Finał z Wei Yi – szachy na granicy czasu i nerwów

W wielkim finale na Sindarova czekał Wei Yi – chiński superarcymistrz, od lat uważany za jednego z najzdolniejszych szachistów swojego pokolenia. Dwie partie klasyczne zakończyły się remisami, więc o losach tytułu miał zadecydować tiebreak w szachach szybkich.

Pierwsza partia dogrywki – niewykorzystana szansa

W pierwszej partii rapid Sindarov, grając białymi, szybko przejął inicjatywę. Po serii precyzyjnych posunięć przeszedł do końcówki z gońcami po tej samej barwie, w której czarne popełniły poważny błąd posunięciem …g5. Komputery wskazywały wtedy na wyraźną przewagę białych.

W praktyce jednak presja finału i ograniczony czas zrobiły swoje – młody Uzbek nie znalazł najbardziej technicznej kontynuacji prowadzącej do „studijnej” wygranej. Wei Yi zdołał się wybronić, a partia zakończyła się remisem. Był to jednak czytelny sygnał: Sindarov jest w stanie stwarzać problemy nawet tak doświadczonym rywalom jak Wei.

Druga partia – dramatyczny finał i historyczne zwycięstwo

Druga partia dogrywki przeszła do historii jako jeden z najbardziej dramatycznych finałów Pucharu Świata. Tym razem to Wei Yi przejął inicjatywę, wybierając białymi agresywną koncepcję w Partii włoskiej. W środkowej fazie gry białe uzyskały groźny atak, a po posunięciu f4 wyglądało na to, że chiński arcymistrz ma zwycięstwo w zasięgu ręki.

Przy skrajnie niskim czasie obaj zawodnicy zaczęli popełniać niedokładności. Wei Yi nie znalazł kilku kluczowych, „komputerowych” ruchów, które prowadziły do mata lub wygranej końcówki. Partia przeszła w bardzo skomplikowaną końcówkę wieżowo–hetmanową, w której każdy ruch mógł odwrócić losy meczu.

W decydującym momencie, zamiast wybrać linię dającą wiecznego szacha, Wei zagrał fatalne w skutkach 57.Wxd4??, przeoczając kontrę czarnych. Kilka posunięć później inicjatywa całkowicie przeszła w ręce Sindarova. Wei Yi musiał się poddać – a Javokhir Sindarov został zwycięzcą Pucharu Świata FIDE 2025.

Najmłodszy zdobywca Pucharu Świata i nowa twarz elity

Triumf w Goa sprawił, że Javokhir Sindarov zapisał się w historii jako najmłodszy zwycięzca Pucharu Świata FIDE. To również pierwszy szachista z Uzbekistanu, który sięgnął po to trofeum. Dla federacji z Azji Centralnej, która kilka lat wcześniej zdobyła złoto na Olimpiadzie Szachowej, to kolejny potężny sygnał: Uzbekistan stał się jedną z nowych potęg szachowych świata.

Oprócz prestiżu i nagrody finansowej Sindarov otrzymał także coś bezcennego: awans do Turnieju Kandydatów 2026. To właśnie tam wyłoniony zostanie pretendent do walki o tytuł mistrza świata. Z roli „młodego talentu” Sindarov wszedł do grupy realnych kandydatów do najwyższej korony szachowej.

Kim jest Javokhir Sindarov?

Javokhir Sindarov urodził się 8 grudnia 2005 roku w Taszkencie. Szachy poznał jako dziecko i błyskawicznie zaczął wygrywać w turniejach juniorskich. W wieku niespełna 13 lat został jednym z najmłodszych arcymistrzów w historii, co już wtedy zwróciło uwagę świata.

Jest dwukrotnym mistrzem Uzbekistanu i członkiem złotej drużyny z Olimpiady Szachowej 2022 w Chennai. Jego pokolenie – obok Abdusattorova i Yakubboeva – buduje nową jakość szachów w regionie.

Styl gry Sindarova jest bardzo nowoczesny:

• świetnie czuje dynamiczne pozycje i złożone struktury pionkowe,
• gra praktycznie – wybiera ruchy stawiające maksimum problemów przeciwnikowi,
• jest odporny psychicznie – potrafi zachować zimną krew w sytuacjach skrajnego napięcia, co pokazał w finale z Wei Yi.

Co oznacza ten sukces dla szachów?

Dla samego zawodnika zwycięstwo w Goa to przełomowy moment – od teraz jego nazwisko będzie wymieniane jednym tchem obok największych gwiazd współczesnych szachów. Dla Uzbekistanu to potwierdzenie, że system szkolenia młodzieży działa – od juniorskich sukcesów, przez olimpijskie złoto, aż po triumf w jednym z najtrudniejszych turniejów świata.

Puchar Świata FIDE 2025 pokazał także szerszy trend: do głosu dochodzi nowe pokolenie nastolatków i dwudziestolatków, które nie boi się żadnych nazwisk ani rankingów. Javokhir Sindarov jest jednym z liderów tej generacji – i wszystko wskazuje na to, że o jego nazwisku usłyszymy jeszcze wiele razy.

Puchar Świata FIDE 2025 to dla Sindarova nie finał historii – to dopiero początek.

Zakwalifikował się do turnieju kandydatów Fide 2026

Javokhir Sindarov – fot. MiroJP, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons