Adolf Anderssen (1818–1879)

Romantyk, artysta, nauczyciel logiki – mistrz piękna kombinacji i symbol epoki ofiar.

Adolf Anderssen urodził się 6 lipca 1818 roku we Wrocławiu (Breslau) i przez całe życie był związany z tym miastem.

Akiba Rubinstein (1880–1961)

Poeta końcówek – geniusz ciszy, który wygrywał bez fajerwerków, za to z doskonałą logiką.

Akiba Rubinstein urodził się 12 grudnia 1880 roku w Stawiskach (dzisiejsza Polska), w skromnej, religijnej rodzinie. Nie miał dostępu do wielkich turniejów ani silnych klubów – jego droga do szachowej elity prowadziła przez samodzielną pracę, lekturę partii mistrzów i nieprawdopodobną wrażliwość pozycyjną. Tam, gdzie inni widzieli „zwykłą pozycję”, Rubinstein widział strukturę, przyszłe końcówki i ukryte harmonie figur.

Alireza Firouzja (ur. 2003)

Genialny buntownik szachów XXI wieku – najmłodszy w historii zawodnik, który przekroczył 2800 Elo, idol nowego pokolenia i symbol ery silników.

Alireza Firouzja urodził się 18 czerwca 2003 roku w Babol w Iranie. Już jako nastolatek stał się jednym z najgłośniejszych nazwisk w świecie szachów – najpierw jako cudowne dziecko z Iranu, później jako reprezentant Francji i najmłodszy w historii zawodnik, który przekroczył 2800 Elo.

Andriej Jesipienko (ur. 2002)

Rising star światowych szachów – pogromca Magnusa Carlsena, mistrz świata juniorów i uczestnik Turnieju Kandydatów 2026.

Andriej Jewgienjewicz Jesipienko (ang. Andrey Esipenko) urodził się 22 marca 2002 roku w Nowoczerkasku w Rosji. Już jako dziecko uchodził za jeden z największych talentów swojego pokolenia – wygrywał najważniejsze mistrzostwa Europy i świata juniorów, a w wieku kilkunastu lat przekroczył granicę 2600 Elo.

Anish Giri – perfekcjonista ery silników

Rosyjsko-holenderski arcymistrz, pięciokrotny mistrz Holandii, zwycięzca Tata Steel 2023 i uczestnik Turnieju Kandydatów – mistrz przygotowania debiutowego i ciętego humoru.

Anish Kumar Giri urodził się 28 czerwca 1994 roku w Sankt Petersburgu. Ma rosyjską mamę i nepalskiego tatę, a dzieciństwo spędził w trzech krajach: Rosji, Japonii i Holandii. W szachy nauczył się grać w domu, a w wieku zaledwie kilkunastu lat był już jednym z najbardziej obiecujących talentów świata.

Aron Nimzowitsch (1886–1935)

Rewolucjonista myśli szachowej – buntownik, filozof, nauczyciel logiki i twórca nowoczesnego stylu gry.

Aron Nimzowitsch urodził się 7 listopada 1886 roku w Rydze, wówczas części Imperium Rosyjskiego (obecnie Łotwa). Wychował się w inteligenckiej rodzinie, w której szachy traktowano nie jako grę, lecz jako formę intelektualnego wyzwania. Od najmłodszych lat fascynowała go logika, język i systemy myślenia – cechy, które przeniósł na 64 pola.

David Bronstein (1924–2006)

Geniusz, który prawie został mistrzem świata 

David Ionowicz Bronstein należał do najbardziej utalentowanych i oryginalnych szachistów XX wieku. W 1951 roku był o krok od zdobycia tytułu mistrza świata – zremisował mecz z Michaiłem Botwinnikiem 12–12, co do dziś uchodzi za jeden z najbardziej dramatycznych pojedynków o koronę. Jednocześnie jego wpływ na rozwój idei szachowych, zwłaszcza w zakresie obrony królewsko-indyjskiej i szachów dynamicznych, sprawił, że wielu graczy i historyków uważa go za jednego z najważniejszych twórców „Złotej ery mistrzów”.

Fabiano Caruana – perfekcjonista XXI wieku

Trzeci najwyżej notowany szachista w historii, pięciokrotny mistrz USA, pretendent do tytułu mistrza świata i jeden z najgroźniejszych rywali Magnusa Carlsena.

Fabiano Luigi Caruana urodził się 30 lipca 1992 roku w Miami, w rodzinie o włoskich korzeniach. Wychował się w Brooklynie, gdzie bardzo szybko zauważono jego niezwykły talent. Jako dziecko trenował m.in. w słynnym nowojorskim klubie Marshall Chess Club, a pierwsze sukcesy juniorskie sprawiły, że stał się jednym z najbardziej obiecujących talentów USA.

François-André Danican Philidor (1726–1795)

Kompozytor, myśliciel i pierwszy strateg w historii szachów. Człowiek, który sprawił, że pionki zaczęły myśleć.

Francois-Andre Philidor urodził się 7 września 1726 roku w Dreux we Francji. Pochodził z rodziny muzyków związanych z dworem królewskim — był wnukiem słynnego kompozytora i muzyka królewskiego, André Danicana Philidora. Choć w historii zapisał się jako genialny strateg szachowy, przez większość życia był znany jako kompozytor operowy i człowiek o niezwykłej inteligencji.

Frank James Marshall (1877–1944)

Czarodziej kombinacji – amerykański wojownik, który zamieniał zwykłe pozycje w fajerwerki na szachownicy.

Frank Marshall urodził się 10 sierpnia 1877 roku w Nowym Jorku, ale dzieciństwo spędził w Kanadzie. Pierwsze sukcesy odnosił jeszcze jako nastolatek, a w wieku niewiele ponad dwudziestu lat należał już do czołówki świata. W epoce Laskera, Capablanki, Alechina i Rubinsteina był jednym z tych, którzy nadawali szachom kolor – dosłownie i w przenośni.

Hikaru Nakamura – król blitza i ikona szachów online

Pięciokrotny mistrz USA, mistrz świata FIDE w szachach Fischera, pretendent do tytułu mistrza świata i najbardziej rozpoznawalny streamer szachowy na świecie.

Ian Niepomniaszczij (ur. 1990)

Dwukrotny pretendent do tytułu mistrza świata, zwycięzca Turnieju Kandydatów i mistrz świata w blitzu – jeden z najgroźniejszych szachistów XXI wieku.

Ian Aleksandrowicz Niepomniaszczij (Ian Nepomniachtchi) urodził się 14 lipca 1990 roku w Briańsku. Naukę gry w szachy rozpoczął w wieku zaledwie czterech lat, a już jako dziecko zaczął dominować w rozgrywkach młodzieżowych. Trzykrotnie zdobywał Mistrzostwo Europy juniorów, a w 2002 roku został mistrzem świata do lat 12, wyprzedzając na tie-breaku innego cudownego chłopca – Magnusa Carlsena.

Javokhir Sindarov (ur. 2005)

Uzbecki cudowny chłopiec, drugi najmłodszy arcymistrz w historii, złoty medalista olimpiady i najmłodszy zwycięzca Pucharu Świata FIDE – kandydat do tytułu mistrza świata XXI wieku.

Jewgienij Swiesznikow (1950–2021)

Rebeliant teorii debiutów – naukowiec szachowej logiki, który odważył się zakwestionować dogmaty i wygrał.

Jewgienij Swiesznikow (ang. Evgeny Sveshnikov) urodził się 11 lutego 1950 roku w Czelabińsku. Od początku był buntownikiem – nie interesowały go utarte ścieżki i „słuszne zasady”. W czasach radzieckiej dominacji teoretycznej postawił na coś szokującego:

Levon Aronian (ur. 1982)

Artysta strategii, lider drużyn, mistrz rapidu i blitzu – jeden z najbardziej kreatywnych szachistów XXI wieku.

Levon Aronianurodził się 6 października 1982 roku w Erywaniu. Wychował się w rodzinie o intelektualnych i artystycznych tradycjach – matka była inżynierem górnictwa, ojciec fizykiem. W szachy nauczyła go grać starsza siostra Lilit, gdy miał dziewięć lat. Bardzo szybko okazało się, że to nie będzie zwykłe hobby, lecz początek jednej z najciekawszych karier w nowożytnej historii szachów.

Luděk Pachman (1924–2003)

Arcymistrz, mistrz strategii pozycyjnej, autor klasycznych podręczników i świadek historii, który związał szachy z filozofią życia.

Luděk Pachman był jedną z najbardziej wszechstronnych postaci świata szachów XX wieku. Urodzony 11 maja 1924 roku w Bělčicach, łączył w sobie talent zawodnika, niezwykłą erudycję teoretyka i odwagę człowieka, który nie bał się mówić prawdy w czasach, gdy słowo mogło kosztować wolność. Stworzył jedną z największych bibliotek szachowych świata, a jego podręczniki formowały styl całych pokoleń graczy – od klubowych amatorów po arcymistrzów.

Matthias Blubaum (ur. 1997)

Dwukrotny mistrz Europy, mistrz Niemiec i historyczny kandydat do tytułu mistrza świata – lider nowej fali niemieckich szachów.

Matthias Blubaum urodził się 18 kwietnia 1997 roku w Lemgo, w Nadrenii Północnej-Westfalii. Pochodzi z rodziny szachistów – jego ojciec wielokrotnie wygrywał regionalne mistrzostwa, a siostry startowały w czołowych grupach mistrzostw Niemiec dziewcząt. Pierwsze szachowe kroki stawiał już jako sześciolatek, a od ósmego roku życia trenował systematycznie.

Maxime Vachier-Lagrave (ur. 1990)

„MVL” – francuski geniusz Najdorfa i obrony Grünfelda, były mistrz świata w blitzu, stały bywalec światowej czołówki i jeden z najwyżej notowanych szachistów w historii.

Maxime Vachier-Lagrave, znany na całym świecie jako „MVL”, urodził się 21 października 1990 roku w Nogent-sur-Marne we Francji. Nauczył się gry w szachy w wieku sześciu lat od ojca i bardzo szybko trafił do grona największych talentów Europy. W 2005 roku, mając zaledwie 14 lat i 4 miesiące, został arcymistrzem, jednym z najmłodszych w historii.

Paul Morphy (1837-1884)

Geniusz z Nowego Orleanu – pierwszy nieoficjalny mistrz świata, który grał jakby widział przyszłość.

Paul Charles Morphy urodził się 22 czerwca 1837 roku w Nowym Orleanie w rodzinie o francusko-hiszpańskich korzeniach. Jego ojciec był sędzią, a matka pochodziła z rodziny muzyków – atmosfera domu sprzyjała rozwijaniu intelektu i sztuki. Mały Paul nauczył się zasad szachów, obserwując jak grają jego krewni – zanim jeszcze ktokolwiek wytłumaczył mu reguły.

Rameshbabu Praggnanandhaa (ur. 2005)

„Pragg” – cudowne dziecko indyjskich szachów, finalista Pucharu Świata, zwycięzca Tata Steel Chess 2025 i dwukrotny uczestnik Turnieju Kandydatów.

Rameshbabu Praggnanandhaa urodził się 10 sierpnia 2005 roku w Ćennaju (Chennai), w stanie Tamil Nadu w Indiach. Jest jednym z najbardziej utalentowanych szachistów młodego pokolenia, a jego droga – od mistrza świata do lat 8, przez rekordy wiekowe, aż po ścisłą czołówkę FIDE – stała się symbolem „nowej fali” indyjskich szachów. Jako nastolatek został najmłodszym w historii mistrzem międzynarodowym, a w 2018 roku zdobył tytuł arcymistrza.